Czy kobieta, która na co dzień opiekuje się dzieckiem z niepełnosprawnością, może wrócić do pracy? Jakie warunki muszą zostać spełnione, by było to możliwe? I czy powrót do aktywności zawodowej zawsze oznacza to samo? O tych pytaniach rozmawialiśmy na antenie Polskiego Radia Białystok w audycji Trzeci Sektor, zapowiadając debatę organizowaną przez Fundację „Pomóż Im”. Spotkanie odbędzie się 2 października w Białymstoku, by wspólnie przyjrzeć się sytuacji kobiet, które chcą wrócić na rynek pracy, ale często napotykają na przeszkody, których nie da się pokonać samą motywacją.

Cała rodzina żyje w rytmie opieki

Fundacja „Pomóż Im” od lat towarzyszy dzieciom objętym opieką domowego hospicjum i ich rodzinom. Wiemy, że ciężka choroba dziecka wpływa na codzienność wszystkich domowników. Zmienia podział obowiązków, organizację dnia, relacje i plany na przyszłość. Opieka nad dzieckiem, które wymaga pomocy przez całą dobę, często oznacza konieczność rezygnacji z pracy zawodowej przez jednego z rodziców. W wielu rodzinach to właśnie matka przejmuje na siebie większość obowiązków opiekuńczych. Jej dzień nie kończy się po ośmiu godzinach, a noc nie zawsze przynosi odpoczynek.

W audycji Polskiego Radia Białystok Joanna Czupryńska-Kwiatkowska z Fundacji „Pomóż Im” zwracała uwagę, że w takich rodzinach potrzebne jest wsparcie nie tylko dla chorego dziecka, ale również dla jego mamy, taty i rodzeństwa.W tym kontekście pytanie o powrót do pracy staje się czymś więcej niż kwestią zatrudnienia. Dotyczy możliwości odpoczynku, kontaktu z innymi ludźmi, realizowania własnych potrzeb i zachowania przestrzeni, w której kobieta może być kimś więcej niż tylko opiekunką.

Praca nie zawsze oznacza osiem godzin dziennie

W rozmowie udział wzięły również Anna Marczak, wiceprzewodnicząca Zarządu Stowarzyszenia Pomocy Dzieciom z Porażeniem Mózgowym „Jasny Cel”, oraz dr Agnieszka Nowakowska-Kaliszuk, psycholog z Uniwersytetu w Białymstoku.

Anna Marczak opowiedziała o własnych doświadczeniach łączenia pracy zawodowej z opieką nad synem. Powrót do pracy wiązał się z wieloma trudnościami. Konieczne było szukanie pomocy w rodzinie, mierzenie się z problemami organizacyjnymi i reagowanie na sytuacje, w których opieka przedszkolna nie wystarczała. Jej historia pokazuje, jak wiele zależy od dostępności odpowiedniej opieki i tego, czy rodzic ma kogo poprosić o pomoc.

Dr Agnieszka Nowakowska-Kaliszuk zwróciła uwagę na znaczenie pracy w życiu kobiety. Może ona dawać poczucie sprawczości, pozwalać rozwijać się w innych rolach społecznych i stanowić przestrzeń do regeneracji. Nie oznacza to jednak, że praca będzie dobrym rozwiązaniem dla każdej mamy. Jeśli opieka nad dzieckiem jest całodobowa, a kobieta jest skrajnie zmęczona, dodatkowe obowiązki mogą stać się kolejnym obciążeniem. Dlatego tak ważne jest, by nie narzucać jednego modelu i nie traktować powrotu do pracy jako obowiązku. Dla jednej kobiety możliwością będzie pełny etat, dla innej praca w niepełnym wymiarze godzin, elastyczny czas pracy lub zajęcie wykonywane zdalnie. Są też mamy, dla których na danym etapie życia najważniejszy będzie odpoczynek, rozwijanie pasji i odzyskanie czasu dla siebie. Każda z tych sytuacji zasługuje na zrozumienie.

Bez odpowiedniej opieki trudno mówić o powrocie na rynek pracy

Jednym z najważniejszych warunków podjęcia pracy jest zapewnienie dziecku odpowiedniej opieki. Rodzic musi mieć pewność, że dziecko jest bezpieczne, a osoba, której powierza opiekę, ma kompetencje pozwalające odpowiedzieć na jego potrzeby. W przypadku dzieci z niepełnosprawnościami nie ma jednego rozwiązania, które sprawdzi się w każdej rodzinie. Potrzeby dzieci są różne, podobnie jak zakres koniecznej pomocy. Podczas audycji rozmawiałyśmy o znaczeniu opieki wytchnieniowej i asystencji. To formy wsparcia, które mogą pomóc rodzinom w codziennym funkcjonowaniu, a rodzicom dać czas na odpoczynek, załatwienie spraw czy podjęcie aktywności zawodowej. Istotne jest jednak nie tylko to, czy takie wsparcie istnieje, ale również czy jest dostępne w odpowiednim wymiarze i odpowiada na rzeczywiste potrzeby konkretnej rodziny. Bez realnej pomocy trudno oczekiwać, że mama będzie mogła spokojnie planować powrót do pracy. Sama oferta zatrudnienia nie wystarczy, jeśli nie ma komu powierzyć opieki nad dzieckiem.

Przerwa w CV nie oznacza braku umiejętności

Ważnym wątkiem rozmowy była również perspektywa pracodawców. Kobiety, które przez lata zajmowały się dzieckiem, często wracają na rynek pracy po długiej przerwie. Mogą obawiać się, że ich doświadczenie zawodowe jest nieaktualne, a przerwa w zatrudnieniu utrudni znalezienie pracy. Tymczasem codzienna opieka wymaga wielu umiejętności: organizowania czasu, planowania, reagowania na nieprzewidziane sytuacje, rozwiązywania problemów i działania pod presją. To kompetencje, które mogą mieć znaczenie również w pracy zawodowej. Nie oznacza to, że doświadczenie opiekuńcze zastąpi każde wymagane kwalifikacje. Warto jednak dostrzec umiejętności, które kobiety zdobywają w tym czasie, i stworzyć im możliwość dalszego rozwoju. Znaczenie ma także otwartość pracodawców na elastyczne formy zatrudnienia i organizacji pracy. Możliwość pracy w niepełnym wymiarze godzin, dostosowania harmonogramu czy łączenia pracy zdalnej ze stacjonarną może ułatwić powrót do aktywności zawodowej.

O tym porozmawiamy 2 października

Te zagadnienia będą punktem wyjścia do debaty „W gronie kobiet o kobietach chcących wrócić do aktywności zawodowej”, organizowanej przez Fundację „Pomóż Im”. Spotkanie odbędzie się 2 października 2026 roku o godz. 11.00 w Hotelu Hampton by Hilton w Białymstoku. Debatę poprowadzi Dorota Niebrzydowska z Polskiego Radia Białystok.

Program obejmuje trzy panele:

Panel I. Rodzina z niepełnosprawnym dzieckiem – aspekt psychologiczno-społeczny

W rozmowie udział wezmą prof. Katarzyna Muszyńska-Rosłan, przewodnicząca Rady Fundacji „Pomóż Im”, dr Katarzyna Sztop-Rutkowska, socjolożka z Uniwersytetu w Białymstoku, dr Agnieszka Nowakowska-Kaliszuk, psycholożka z UwB, Edyta Kondzior, dyrektor Podlaskiego Oddziału PFRON, oraz Marta Łapińska, mama dziecka objętego opieką hospicjum domowego.

Panel II. Opieka nad dzieckiem na czas pracy

O możliwościach organizacji opieki i rozwiązaniach wspierających rodziny porozmawiają Jadwiga Milewska z Wydziału Polityki Społecznej Podlaskiego Urzędu Wojewódzkiego, Andrzej Jacek Reszuta, przewodniczący Zarządu Stowarzyszenia „Jasny Cel”, oraz Anna Marczak, wiceprzewodnicząca Zarządu Stowarzyszenia.

Panel III. Wsparcie zawodowe dla rodzica niepełnosprawnego dziecka

O możliwościach powrotu na rynek pracy, rozwoju kompetencji i wsparciu instytucjonalnym rozmawiać będą Eliza Rurewicz, partner w Kancelarii Radców Prawnych Rurewicz i Partnerzy, Piotr Matusiak, dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w Białymstoku, Dorota Bujnowska, kierownik Centrum Poradnictwa Zawodowego Wojewódzkiego Urzędu Pracy, Barbara Wilczyńska, dyrektor Zakładu Doskonalenia Zawodowego w Białymstoku, oraz Maria Samoszuk-Zawadzka, trenerka i specjalistka HR.

Nie chodzi o to, by każda mama wróciła do pracy

Chcemy rozmawiać o możliwościach, ale również o ograniczeniach. O rozwiązaniach, które już istnieją, i o tych, których wciąż brakuje. O odpowiedzialności instytucji, pracodawców i otoczenia społecznego. Przede wszystkim jednak chcemy pamiętać, że za każdą taką historią stoi konkretna kobieta i konkretna rodzina. Nie ma jednego scenariusza, który będzie odpowiedni dla wszystkich. Powrót do pracy powinien być możliwością, a nie kolejnym oczekiwaniem stawianym przed mamą, która każdego dnia mierzy się z wymagającą opieką. Dlatego chcemy o tym rozmawiać. Uważnie, konkretnie i z udziałem osób, które znają ten temat z różnych perspektyw.

Debata „W gronie kobiet o kobietach chcących wrócić do aktywności zawodowej”
2 października 2026 r., godz. 11.00
Hotel Hampton by Hilton, Białystok

Osoby zainteresowane udziałem prosimy o kontakt telefoniczny z Fundacją „Pomóż Im”. Dane kontaktowe : Paweł Kamiński 609 442 497, pawelkaminski@pomozim.org.pl

Zapraszamy do wysłuchania rozmowy: https://www.radio.bialystok.pl/trzecisektor/index/id/265135.